Tháng 8 năm ngoái, tôi vừa ép lên tấm giấy trang trí tường màu gạch men giả đá cho mảng tường sau quầy pha đồ uống thì chiều hôm đó, trận mưa rào đẩy khách vào kín quán. Đến 10 giờ tối, tôi mới để ý tấm giấy: vết dầu đã loang mờ ngay trên vị trí tay tôi thường đưa ra. Nói thẳng, đó là lần thứ ba tôi thay mới giấy cho khu vực bếp chỉ trong 2 năm mở quán. Rồi tôi rút ra một bài học: chẳng phải cứ loại giấy ghi chữ chống thấm là đáng tin. Khi tìm hiểu giấy dán tường, tôi ngộ ra rằng phần lớn những tấm giấy đó chỉ ngăn nước ở mức cơ bản, còn dầu ăn, mỡ bắn thì bám vào là dính.
Vì sao tôi ghét bất kỳ loại giấy nào ghi chữ chống thấm trên bao bì
Tôi đã từng mua 3 lần giấy dán tường có nhãn chống nước, chống ẩm cho chỗ nấu bếp của quán của tôi. Lần thứ nhất, tôi mua loại giấy Hàn Quốc độ dày 0,2mm, 320k/mét – đắt gấp đôi loại hay dùng. Trên bao bì đề rõ chống nước tuyệt đối, tôi mua ngay vì nghĩ đắt thì tốt. Thế mà chỉ 1 tháng sau, tôi phát hiện lớp phủ đó trơn tuột, chỉ cần dầu bắn vào là loang ra một vùng rộng, lau mãi không sạch. Lần thứ hai, tôi thử loại giấy Việt Nam 180k/mét, cũng ghi chống thấm. Tôi dán ở chỗ gần chậu rửa, được đúng 3 tuần là bong góc, vì hơi nước bốc lên thấm vào lớp keo, làm giấy nhăn nhúm. Điều buồn cười là, chênh lệch giá giữa loại chống thấm và loại thường là gần gấp rưỡi, nhưng kết quả thì không khác gì. Do đó, bây giờ tôi không bao giờ tin vào chữ chống thấm trên nhãn mác nữa. Nói cho cùng, lớp phủ chống thấm chỉ khiến bề mặt bóng hơn, dầu mỡ càng dễ bám, trông càng lộ hơn giấy không phủ. Tôi đã dùng khăn ẩm lau thử cả hai loại, loại không chống thấm sạch hơn hẳn, còn loại phủ bóng thì vết dầu cứ lì ra.
Tấm giấy PVC giá rẻ tôi mua ở chợ đầu mối đã thắng giấy Ý đắt tiền
Có lần, tôi ghé vào chợ đầu mối phía ngoại thành, thấy một sạp bán giấy dán tường PVC màu ghi xám trơn, giá 45 nghìn một mét – chỉ bằng 1/4 giá giấy Ý tôi đang dùng. Tôi mua thử về ép vào chỗ tường sát bếp chiên. PVC này dày và dai hơn, bề mặt trơn nhưng không phải loại chống thấm, nó hút nước một chút rồi khô ngay, mỡ bắn lên thì lau một phát là sạch bong. Ngược lại, loại giấy nhập từ Ý tôi dán ở quầy thu ngân – nơi ít dầu mỡ – lại bị mốc góc sau chưa đầy 2 tháng. Tôi bóc ra xem, lớp keo phía sau đã ngấm ẩm thành mốc, trong khi PVC dán cạnh chỗ chiên rán vẫn dính rất chắc. Điều tôi không ngờ là độ bám keo của PVC rẻ tiền tốt hơn hẳn giấy Ý. Tôi từng làm một bài kiểm tra nhỏ: cắt mỗi loại một mảnh dán vào miếng gỗ rồi lấy máy sấy tóc hơ nóng liên tục. Giấy Ý bắt đầu phồng rộp ở cạnh giấy, PVC vẫn dính chặt, chẳng nhúc nhích. Từ lần đó, tôi không còn mê giấy ngoại nhập nữa. Thú thật, rẻ chưa chắc cũng là rác, miễn là chọn đúng loại cho từng vị trí.
Cách tôi chọn giấy cho từng góc bếp thay vì dán một loại khắp phòng
Sau bao nhiêu lần sai lầm, tôi rút ra được một cách làm khá thực dụng: chia bếp thành 4 vùng khác hẳn nhau – vùng khô, vùng ướt, vùng nóng, vùng tay hay chạm. Chỗ khô ráo là chỗ đặt máy pha, tôi dùng giấy tráng men tông sáng vì ít bị bám bẩn, lau nhẹ là sạch. Vùng ướt như gần chậu rửa, tôi chuyển sang giấy vinyl độ dày 0,15mm, loại này ngăn nước tốt mà vẫn bám chắc nếu dán kỹ. Vùng nóng – chỗ chiên rán – tôi dùng giấy xốp dày 0.3mm, vì xốp cách nhiệt và hút dầu, nhưng tôi phải thay mỗi 6 tháng một lần. Chỗ tay hay với như phần tường quầy pha chế, tôi chỉ dán loại trơn màu tối che được vết dầu. Tôi nhấn mạnh một điều: chẳng có loại giấy nào tốt cho cả căn bếp, kể cả giấy đắt tiền. Tôi từng dán một loại giấy cao cấp nhất cho toàn bộ bếp – kết quả là vùng nóng thì bong, vùng ướt thì mốc, vùng khô thì ổn. Bây giờ tôi phân vùng kỹ, loại nào vào việc đó, bếp vẫn sạch đẹp mà tiền giấy giảm gần nửa.
Thứ duy nhất tôi thà dán nilon bọc thức ăn còn hơn dán giấy
Có hai vị trí tôi đã thử dán giấy và vỡ mặt: phía sau bồn rửa và chỗ tường ngay cạnh bếp gas. Chỗ rửa chén, hơi nước bốc lên liên tục, tôi dùng giấy Hàn Quốc cao cấp chống thấm, chỉ sau 10 ngày là giấy nhăn nhúm, keo chảy ra mép, trông kinh khủng. Tôi đành bóc toàn bộ giấy ra, tường bên dưới thì dính đầy keo, mất cả buổi cạo. Còn chỗ cạnh bếp gas, nhiệt tỏa ra rất nóng mỗi khi nấu siro, giấy dù dán chặt cũng bị chảy lớp keo và từ từ bong tróc. Cuối cùng, tôi từ bỏ việc dán giấy ở hai khu vực này và thay thế bằng tấm nhựa PVC cứng và một tấm inox – bắt vít trực tiếp lên tường, vừa chịu nhiệt vừa lau chùi được. Chi phí ban đầu tốn hơn 2 triệu, nhưng dùng được 5 năm chưa hỏng. Tôi khuyên bạn một điều: ở những nơi có hơi nước nóng hoặc dầu bắn liên tục, chớ dán giấy dù chúng quảng cáo có hay cỡ nào. Thà dán màng bọc thực phẩm còn hơn, vì ít nhất nilon không thấm nước, không để lại vết keo, thay hàng tuần là xong. Giờ có ai hỏi tôi loại giấy nào tốt nhất cho bếp, tôi sẽ nói: không loại nào, hãy dùng nhựa hoặc inox cho những chỗ nguy hiểm đó.